|
|
 |
 |
|
|
७ द्रोणपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
7.187. अध्यायः 187
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
द्रोणेन द्रुपदविराटादीनां वधः॥ 1 ॥ भीमेन निष्ठुरभाषणेन धृष्टद्युम्नमुद्योज्य द्रोणानीकाभिगमनम्॥ 2 ॥ चतुर्दशरात्रियुद्धसमाप्तिः॥ 3 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text
सञ्जय उवाच। 7-187-0x(4764)(53652)
त्रिभागमात्रेषायां रात्र्यां युद्धमवर्तत।
कुरूणां पाण्डवानां च संहृष्टानां विशाम्पते॥ 7-187-1(53653)
अथ चन्द्रप्रभां मुष्णन्नादित्यस्य पुरःसरः।
अरुणोऽभ्युदयाञ्चक्रे ताम्रीकृर्वन्निवाम्बरम्॥ 7-187-2(53654)
`प्रकाशमकरोद्व्योम जगत्संरञ्जयन्निव'।
प्राच्यां दिशि सहस्रांशोररुणेनारुणीकृतम्।
तापनीयं यथा चक्रं भ्राजते रविमण्डलम्॥ 7-187-3(53655)
ततो रथाश्वांश्च मनुष्ययाना--
न्युत्सृज्य सर्वे कुरुपाण्डुयोधाः।
दिवाकरस्याभिमुखं जपन्तः
सन्ध्यागताः प्राञ्जलयो बभूवुः॥ 7-187-4(53656)
ततो द्वैधीकृते सैन्ये द्रोणः सोमकपाण्डवान्।
अभ्यद्रवत्सपाञ्चालान्दुर्योधनपुरोगमः॥ 7-187-5(53657)
द्वैधीकृतान्कुरून्दृष्ट्वा माधवोऽर्जुनमब्रवीत्।
सपत्नान्सव्यतः कुर्याः सव्यसाचिन्निमान्कुरून्॥ 7-187-6(53658)
स माधवमनुज्ञाय कुरुष्वेति धनञ्जयः।
द्रोणकर्णौ महेष्वासौ सव्यतः पर्यवर्तत॥ 7-187-7(53659)
अभिप्रायं तु कृष्णस्य ज्ञात्वा परपुरञ्जयः।
आजिशीर्षगतं पार्थं भीमसेनोऽभ्युवाच ह॥ 7-187-8(53660)
भीमसेन उवाच। 7-187-9x(4765)
अर्जुनार्जुन बीभत्सो शृणुष्वैतद्वचो मम।
यदर्थं क्षत्रिया सूते तस्य कालोऽयमागतः॥ 7-187-9(53661)
अस्मिंश्चेदागते काले श्रेयो न प्रतिपत्स्यसे।
असम्भावितरूपस्त्वं सुनृशंसं करिष्यसि॥ 7-187-10(53662)
सत्यश्रीधर्मयशसां वीर्येणानृण्यमाप्नुहि।
भिन्ध्यनीकं युधांश्रेष्ठ प्रतिज्ञां सफलां कुरु॥ 7-187-11(53663)
सञ्जय उवाच। 7-187-12x(4766)
स सव्यसाची भीमेन चोदितः केशवेन च।
कर्णद्रोणावतिक्रम्य समन्तात्पर्यवारयत्॥ 7-187-12(53664)
तमाजिशीर्षमायान्तं दहन्तं क्षत्रियर्षभान्।
पराक्रान्तं पराक्रम्य ततः क्षत्रियपुङ्गवाः।
नाशक्नुवन्वारयितुं वर्धमानमिवानलम्॥ 7-187-13(53665)
अथ दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः।
अभ्यवर्षञ्छरव्रातैः कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम्॥ 7-187-14(53666)
तेषामस्त्राणि सर्वेषामुत्तमास्त्रविदां वरः।
कदर्थीकृत्य राजेन्द्र शरवर्षैरवाकिरत्॥ 7-187-15(53667)
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य लघुहस्तो धनञ्जयः।
सर्वानविध्यन्निशितैर्दशभिर्दशभिः शरैः॥ 7-187-16(53668)
उद्धूता रजसो वृष्टिः शरवृष्टिस्तथैव च।
तमश्च घोरं शब्दश्च तदा समभवन्महान्॥ 7-187-17(53669)
न द्यौर्न भूमिर्न दिशः प्राज्ञायन्त तथागते।
सैन्येन रजसा मूढं सर्वमन्घमिवाभवत्॥ 7-187-18(53670)
नैव ते न वयं राजन्प्राज्ञासिष्म परस्परम्।
`शब्दमात्रेण जानीमो वयं ते च परस्परम्'।
उद्देशेन हि तेन स्म समयुध्यन्त पार्थिवाः॥ 7-187-19(53671)
विरथा रथिनो राजन्समासाद्य परस्परम्।
केशेषु समसज्जन्त कवचेषु भुजेषु च॥ 7-187-20(53672)
हताश्वा हतसूताश्च निश्चेष्टा रथिनो हताः।
जीवन्त इव तत्र स्म व्यदृश्यन्त भयार्दिताः॥ 7-187-21(53673)
हतान्गजान्समाश्लिष्य पर्वतानिव वाजिनः।
गतसत्वा व्यदृश्यन्त तथैव सह सादिभिः॥ 7-187-22(53674)
ततस्त्वभ्यवसृत्यैव सङ्ग्रामादुत्तरां दिशम्।
आतिष्ठदाहवे द्रोणो विधूमोऽग्निरिव ज्वलन्॥ 7-187-23(53675)
तमाजिशीर्षादेकान्तमपक्रान्तं निशम्य तु।
समकम्पन्त सैन्यानि पाण्डवानां विशाम्पते॥ 7-187-24(53676)
भ्राजमानं श्रिया युक्तं ज्वलन्तमिव तेजसा।
द्रोणं दृष्ट्वा परे त्रेसुश्चेरुर्मम्लुश्च भारत॥ 7-187-25(53677)
आह्वयन्तं परानीकं प्रभिन्नमिव वारणम्।
नैनमाशंसिरे जेतुं दानवा वासवं यथा॥ 7-187-26(53678)
केचिदासन्निरुत्साहाः केचित्क्रुद्धा मनस्विनः।
विस्मिताश्चाभवन्केचित्केचिद्वृष्टाऽभवन्युधि॥ 7-187-27(53679)
हस्तैर्हस्ताग्रमपरे प्रत्यपिम्पन्नराधिपाः।
अपरे दशनैरोष्ठानदशन्क्रोधमूर्च्छिताः॥ 7-187-28(53680)
व्याक्षिपन्नायुधान्यन्ये ममृदुश्चापरे भुजान्।
अन्ये चान्वपतन्द्रोणं त्यक्तात्मानो महौजसः॥ 7-187-29(53681)
पाञ्चालास्तु विशेषेण द्रोणसायकपीडिताः।
समसज्जन्त राजेन्द्र समरे भृशवेदनाः॥ 7-187-30(53682)
ततो विराटद्रुपदौ द्रोणं प्रति ययू रणे।
तथा चरन्तं सङ्ग्रामे भृशं समरदुर्जयम्॥ 7-187-31(53683)
द्रुपदस्य ततः पौत्रास्त्रय एव विशाम्पते।
चेदयश्च महेष्वासा द्रोणमेवाभ्ययुर्युधि॥ 7-187-32(53684)
तेषां द्रुपदपौत्राणां त्रयाणां निशितैः शरैः।
त्रिभिर्द्रोणोऽहरत्प्राणांस्ते हता न्यपतन्भुवि॥ 7-187-33(53685)
ततो द्रोणोऽजयद्युद्धे चेदिकैकेयसृञ्जयान्।
मात्स्यांश्चैवाजयत्कृत्स्नान्भारद्वाजो महारथान्॥ 7-187-34(53686)
ततस्तु द्रुपदः क्रोधाच्छरवर्षमवासृजत्।
द्रोणं प्रति महाराज विराटश्चैव संयुगे॥ 7-187-35(53687)
तं निहत्येषुवर्षं तु द्रोणः क्षत्रियमर्दनः।
तौ शरैश्छादयामास विराटद्रुपदावुभौ॥ 7-187-36(53688)
द्रोणेन च्छाद्यमानौ तु क्रुद्धौ सङ्ग्राममूर्धनि।
द्रोणं शरैर्विव्यधतुः परमं क्रोधमास्थितौ॥ 7-187-37(53689)
तत द्रोणो महाराज क्रोधामर्षसमन्वितः।
भल्लाभ्यां भृशतीक्ष्णाभ्यां चिच्छेद धनुषी तयोः॥ 7-187-38(53690)
ततो विराटः कुपितः समरे तोमरान्दश।
दश चिक्षेप च शरान्द्रोणस्य वधकाङ्क्षया॥ 7-187-39(53691)
शक्तिं च द्रुपदो घोरामायसीं स्वर्णभूषिताम्।
चिक्षेप भुजगेन्द्राभां क्रुद्धो द्रोणरथं प्रति॥ 7-187-40(53692)
ततो भल्लैः सुनिशितैश्छित्त्वा तांस्तोमारान्दश।
शक्तिं कनकवैदूर्यां द्रोणश्चिच्छेद सायकैः॥ 7-187-41(53693)
ततो द्रोणः सुपीताभ्यां भल्लाभ्यामरिमर्दनः।
द्रुपदं च विराटं च प्रेषयामास मृत्यवे॥ 7-187-42(53694)
हते विराटे द्रुपदे केकयेषु तथैव च।
तथैव चेदिमात्स्येषु पाञ्चालेषु तथैव च॥ 7-187-43(53695)
हतेषु त्रिषु वीरेषु द्रुपदस्य च नप्तृषु।
द्रोणस्य कर्म तद्दृष्ट्वा कोपदुःखसमन्वितः।
शशाप रथिनां मध्ये धृष्टद्युम्नो महामनाः॥ 7-187-44(53696)
इष्टापूर्तात्तथा क्षात्राद्ब्राह्मण्याच्च स नश्यतु।
द्रोणो यस्याद्य मुच्येत यं वा द्रोणः पराभवेत्॥ 7-187-45(53697)
इति तेषां प्रतिश्रुत्य मध्ये सर्वधनुष्मताम्।
आयाद्द्रोणं सहानीकाः पाञ्चाल्यऋ परवीरहा॥ 7-187-46(53698)
पाञ्चालास्त्वेकतो द्रोणभ्यघ्नन्पाण्डवैः सह।
दुर्योधनश्च कर्णश्च शकुनिश्चापि सौबलः।
सोदर्याश्च यथा मुख्यास्तेऽरक्षन्द्रोणमाहवे॥ 7-187-47(53699)
रक्ष्यमाणं तथा द्रोणं सर्वैस्तैस्तु महारथैः।
यतमानास्तु पाञ्चाला न शेकुः प्रतिवीक्षितुम्॥ 7-187-48(53700)
तत्राक्रुध्यद्भीमसेनो धृष्टद्युम्नस्य मारिष।
स एनं वाग्भिरुग्राभिस्ततक्ष पुरुषर्षभः॥ 7-187-49(53701)
भीमसेन उवाच। 7-187-50x(4767)
द्रुपदस्य कुले जातः सर्वास्त्रेष्वस्त्रवित्तमः।
कः क्षत्रियो मन्यमानः प्रेक्षेतारिमवस्थितम्॥ 7-187-50(53702)
पितृपुत्रवधं प्राप्य पुंस्त्वं को वा प्रहर्षयेत्।
विशेषतस्तु शपथं शपित्वा राजसंसदि॥ 7-187-51(53703)
एष वैश्वानर इव समिद्धः स्वेन तेजसा।
शरचापेन्धनो द्रोणः क्षत्रं दहति तेजसा॥ 7-187-52(53704)
पुरा करोति निःशेषां पाण्डवानामनीकिनीम्।
स्थिताः पश्यत मे कर्म द्रोणमेव व्रजाम्यहम्॥ 7-187-53(53705)
इत्युक्त्वा प्राविशत्क्रुद्धो द्रोणानीकं वृकोदरः।
शरैः पूर्णायतोत्सृष्टौर्द्रावयंस्तव वाहिनीम्॥ 7-187-54(53706)
धृष्टद्युम्नोऽपि पाञ्चाल्यः प्रविश्य महतीं चमूम्।
आससाद रणे द्रोणं तदासीत्तुमुलं महत्॥ 7-187-55(53707)
नैव नस्तादृशं युद्धं दृष्टपूर्वं न च श्रुतम्।
यथा सूर्योदये राजन्समुत्पिञ्जोऽभवन्महान्॥ 7-187-56(53708)
संसक्तान्येव चादृश्यन्रथवृन्दानि मारिष।
हतानि च विकीर्णानि सरीराणि शरीरिणाम्॥ 7-187-57(53709)
केचिदन्यत्र गच्छन्तः पथि चान्यैरुपद्रुताः।
विमुखाः पृष्ठतश्चान्ये ताड्यन्ते पार्श्वतः परे॥ 7-187-58(53710)
तथा संसक्तयुद्धं तदभवद्भृशदारुणम्।
अथ सन्ध्यागतः सूर्यः क्षणेन समपद्यत॥ ॥ 7-187-59(53711)
इति श्रीमन्महाभारते द्रोणपर्वणि द्रोणवधपर्वणि चतुर्दशरात्रियुद्धे सप्ताशीत्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 187 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes
5-187-1 त्रिभागमात्रशेषायां मुहूर्तत्रयावशिष्टायाम्। तत्र सूर्योदयोत्तरं त्रयोदश्यां द्रोणस्य नाशः। त्रयोदश्यां शुक्लयि युद्धारम्भस्य--हेमन्ते प्रथमेमासे शुक्लपक्षे त्रयोदशीम्। प्रवृत्तं भारतं युद्धमिति भारतसावित्र्यामुक्तस्य चोपपत्तिः सिध्यति॥ 5-187-44 शशाप शपथं कृतवान्॥ 5-187-45 इष्टं यागहोमादि। आपूर्तं क्षेत्रारामादि। क्षात्रं द्रुपदकुलोत्पन्नत्वात्। ब्राह्मण्यं याजोपयाजयोर्ब्राह्मणयेस्तपसा ब्राह्मणरूपादग्नेश्च जातत्वात्। एतत्सर्वं तस्य नश्यतु। यस्य शत्रुर्द्रोणो मुच्येत मरणं न प्राप्नुयात्। यं वा मां वा. द्रोणो यदि पराभवेदिति॥ 5-187-187 सप्ताशीत्याधिकशततमोऽध्यायः॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|